Салiгорск

Наш горад адзін з найстарэйшых гарадоў Беларусі, размешчаны на высокім правым беразе ракі Бярэзіны. Археалагічныя раскопкі сведчаць аб тым, што ў V-VI стст. на рацэ Бярэзіне, знаходзілася гарадзішча славян, а знаходкі каменных прылад даюць пацверджанне таму, што на сучаснага Бабруйска чалавек жыў ў перыяд каменнага веку. Узнікненню селішчаў, а пазней і гарада спрыялі добрыя прыродныя ўмовы, выгоднае размяшчэнне.

Упершыню Бабруйск ўзгадваецца ў 1387 г . у дамоўнай грамаце вялікага князя літоўскага Ягайлы свайму брату Скіргайлу на права валодання Троцкім ваяводствам. На працягу працяглага часу назоў горада неаднаразова трансфармавалася: Бобруеск, Бобровск, Бобрусек, Брусек на Бярэзіне…

У XIV стагоддзі Вялікае княства Літоўскае, становіцца наймагутнейшай еўрапейскай дзяржавай. Гэта час росквіту нашага горада. Бабруйск. Бабруйск быу прыватнаўласніцкім горадам, з'яўляўся цэнтрам воласці (староствы) У розны час горад і стараства прыналежылі Радзівілам, Гаштольдам, Трызнам, Гябовічам, Пацам, Алелькавічам і іншых. У 1639 годзе стараства было перададзена каралеве Цэцыліі Рэнаце (жонцы караля Уладзіслава IV), якім яна валодала да свей смерці ў 1644 годзе.

Па некаторых звестках Бабруйск карыстауся майдэборскімі правамі ўжо ў XVI стагодзі, але дакладна вядома, што ў 1764 годзе генеральная канфедэрацыя ВКЛ зацвердзіла наданне Бабруйску майдэборскіх правоў, але які быў герб атрыманы горадам, пакуль што невядома.

У 1540 г . назоў Бабруйск з'яўляецца на геаграфічнай карце Еўропы, выдадзенай у Базелі.

Неаднаразова горад падвяргаецца жорсткім выпрабаванням. У лютым 1655 г. войскамі атамана Яна Залатарэнкі быў захоплены Бабруйск. Як сведчыць рускі гісторык З.М. Салаўёў: "у горадзе былі знішчаныя практычна ўсе жыхары". Падчас руска-польскай вайны 1654- 1667 г .г. насельніцтва горада паменшылася з 28 да 13 тысяч.

У 1793 годзе разам з часткай земляў Рэчы Паспалітай, Бабруйск далучаны да Расійскай імперыі. 22 студзеня 1796 года Бабруйску, як павятоваму гораду, быў падораны герб. Бабруйск абіраецца месцам для будынка крэпасці 1 класа. Будынак крэпасці было даручана праектаваць інжынер-капітану Т. Нарбуту, пасля вядомаму гісторыку. Напалеон, які з лёгкасцю заваяваў Еўропу, так і не змог авалодаць крэпасцю. Гісторыя крэпасці багатая на гістарычныя падзеі. У 1823 г. дзекабрыстамі ў крэпасці планавалася арыштаваць цара Аляксандра I, і тутака ж пасля правалу паўстання 1825 г ., некаторыя дзекабрысты адбывалі пакаранне. З гэтых пор крэпасць станавіцца самой жудаснай у Расіі турмой. А. Герцэн пісаў: "Хай Сібір, хай што заўгодна, але толькі не гэтая страшная турма на рацэ Бярэзіне". 

Пасля рэформай 60-х гадоў ХІХ стагодзя, эканамічнае развіццё горада ішло па агульным са ўсёй Расіяй капіталістычнаму шляху. Развіццю горада садзейнічала пракладка шашы Масква –Варшава (1848 год) і Лібава - Роменскай чыгункі (1873год).

Па дадзеных усерасійскага перапісу ў 1897 г . у Бабруйску пражывала 34336 чалавек.

У лістападзе 1917 г . улада ў горадзе пераходзіць да рэўкама, аднак у студзені 1918 года Першы польскі корпус на чале з генералам Доўбар -Мусніцкім падняў контррэвалюцыйны мяцеж. Горад пераходзіў з рук у рукі. Толькі 10 ліпеня 1920 года горад быў канчаткова вызвалены ад польскіх легіянераў.

З 1924 г . Бабруйск - цэнтр раёна, з 20 верасня 1944 г . па 8 студзеня 1954 г . ён быў абласным цэнтрам.

Цяжкія выпрабаванні выпалі гораду ў 1941 г . На тры доўгіх года ён апынуўся акупаваным нямецка-фашысцкімі захопнікамі. 29 чэрвеня 1944 г . жах акупацыі змяніўся вызваленнем. За гады вайны ў горадзе былі знішчаныя або пацярпелі ўсе прамысловыя прадпрыемствы.

History of Bobruisk.

Bobruisk is one of the ancient Belarusian towns geographically located on the high right bank of the Berezina River where the Bobruika River flows into the Berezina . Archeological diggings   testify that in V-VI centuries A.D., a bit up-stream from the current location, there was a Slavonic “gorodistse” (town) on the River Berezina and various finds of stone tools confirm that people were living here since the Stone Age. Good natural conditions, favorable uplands around the area, plenty of water-meadows and timber resources contributed to the origination of a settlement and later on the town of Bobruisk itself. The first records of the town were mentioned in the year of 1387 in the official document of The Grand Duck of Lithuania and Russia Yagailo to his brother Skirgailo regarding the possession of Trotskoe voevodstvo (province).

Throughout the history town’s name kept changing: Bobruesk, Bobrovsk, Bobrusek, Brusek on the Berezina… In XIV century The Grand Duchy of Lithuania increased its political strength which favored to enlargement of the town. In 1506, close to Bobruisk,   Lithuanian forces headed by The Grand Duck Semeon Mihailovich Ogelkovich defeated intruding Crimean and Ackerman Tatars. Bobruisk was administrative center of the starostvo (district). In its turn, Bobruisk’s starostvo was typical feudal domain in the decay of feudalism. In different times the town and starostvo belonged to Cecilia Reneta (the wife of Vladislav IV ), the Radzivils, Goshtald Grizne, The Grand Duck’s estate.

In the year of 1626 Polish King Sigizmund issued “Bobruisk Ustava” (regulations) which was an example for conducting the agrarian reform in all Russia. In 1540 the name of Bobruisk appeared on the geographical map of Europe, published in Bazel. On numerous occasions the town was under terrible ordeal. In February 1655 Bobruisk was captured by Ataman Ivan Zolotorenko’s troops. From the words of Russian historian S.M.Solov’ev “almost all the local residents were killed”. During Russian-Polish War (1654-1667) town’s population decreased from 28 to 13 thousand people.

Tough times made their own terms and that is why in the beginning of XVI century in Bobruisk a castle with towers was built surrounded by oak wall and deep trench. In 1793, together with a part of Rech Paspolitaya’s lands, Bobruisk was forcefully joined to Russian Empire. On May 3, 1795 by the decree of Catherine II, Bobruisk became the capital of uyezd (district) instead of state mestechko (small town). In January 22, 1796 Bobruisk was given own coat of arms. New terrible events took place afterwards. Russia was getting ready for the war with Napoleon. Bobruisk was chosen as a place to build a fortress under class number one. The construction was entrusted to famous historian, engineer-captain T.I.Narbut. Napoleon who easily conquered Europe but could not capture this fortress. The history of the fortress is full with historical events. In 1823 future Decembrists were planning to arrest here Tsar Alexander I himself. Ironically, after the failure of revolt in 1825 some of Decembrists served their sentences at the same place. Since then the fortress became the most horrible prison in Russia. A.I. Gertsen wrote:” Let it be Siberia or anything else but not this terrible prison on the Berezina River”.

In the post-reform period economic development of the town evolved along with common Russian capitalist system. According to the data of All-Russian census in 1897 the population of Bobruisk reached 34336 people. In November, 1917 Revolutionary Committee came to power   but in January, 1918 White Polish Guards   headed by reactionary General Dovor-Musnitski excited counter-revolutionary rebellion. As a result of this fight authorities here were changing constantly and only on July 10, 1920 the town was finally released from polish legionaries. Bobruisk has become the district center since 1924. It was even the regional center from September 20th till January 8th, 1954. Bobtuisk experienced a lot of hardships in 1941. It was occupied by German fascists for long three years. Horror of occupation was changed by happiness of long-waiting release from invaders on June 29, 1944.

During the war all industrial enterprises in town were destroyed or damaged but with time all those scars were healed. Nowadays Bobruisk is a large industrial center and modern city with the population exceeding 200,000 people. There are more than 30 secondary schools, tens of colleges and technical schools, institute of higher education. Town’s infrastructure also includes modern medical and recreational facilities, sports center, cultural establishments, comfortable hotels, travel agencies. Despite of today’s modern look, Bobruisk carefully preserves its rich historical heritage.   To experience subtle link between past and present time, you are more than welcome to walk through the old part of the town with buildings dating back to the end of 19th-beginning of 20th centuries and have a look at tough bastions of the fortress…